Reklame rett heim

Du har kanskje henta posten heime og oppdaga at postkassa er full av reklame, eller opplevd at det har ringt telefonseljarar til foreldra dine. Denne type marknadsføring blir kalla «direktemarknadsføring». Det vil seie at seljarar tek direkte kontakt med så mange som mogleg for å forsøkje å selje varene sine. Dette kan for eksempel gjerast via telefonsal, reklame i postkassa eller at dei sender deg ein e-post eller SMS med ulike tilbod.

Det er strenge reglar for når og korleis seljarar kan ta kontakt med deg. Du har òg moglegheit til å reservere deg mot slik reklame.

Telefonsal

Nærbilde av en ung kvinne med mørkt hår som snakker i en mobiltelefon.
Foto: Patricia Zavala/unsplash

Du hugsar kanskje forbodet mot direkte kjøpsoppfordringar til mindreårige? Dette er heller ikkje tillate over telefon. Telefonseljarar skal derfor ikkje ringe til deg under 18 år for å få deg til å kjøpe produkt eller tenester. Forbrukarar som vil unngå å bli ringt opp av telefonseljarar kan reservere seg mot dette i noko som heiter Reservasjonsregisteret.

Telefonseljarar har ikkje lov til å ringe forbrukarar som har reservert seg i Reservasjonsregisteret. Ein næringsdrivande har likevel lov til å ringe forbrukarar som har bedt om å bli ringt opp eller som dei har eit kundeforhold til.  
 
Det er òg mogleg å reservere seg direkte hos seljaren som tek kontakt

Uadressert reklame

Vi skil mellom to ulike typar reklame som blir sendt i posten.  
 
Det eine er uadressert reklame, for eksempel reklame frå matbutikken eller andre liknande butikkar. Dette er reklame som blir levert ut til alle postkasser i eit bestemt område, og som ikkje er adressert til nokon spesielle.   

Dersom ein ikkje ønsker å ta imot slik reklame, kan ein klistre ein lapp på postkassa kor det står «Nei takk til reklame». Det er mogleg å bruke både heimelaga lappar og ferdiglaga lappar. Dei som leverer ut reklamen må då respektere dette. Dersom ein likevel mottek slik reklame, trass i lappen, kan ein ta direkte kontakt med dei som leverer reklamen.

Adressert reklame

Den andre typen reklame som blir sendt i posten er det som ofte blir kalla adressert reklame. Slik reklame kan sjå ut som eit vanleg brev som er sendt til deg med namnet ditt og adressa di, eller det kan vere reklamekatalogar som er sende til deg i namnet ditt.  

Sidan postbodet ikkje kan vite om brevet inneheld reklame, eller om du har bestilt katalogen, vil ikkje merket «Nei takk til reklame» hjelpe mot dette. For å unngå å ta imot adressert reklame, må ein reservere seg mot dette hos Reservasjonsregisteret.
 
Sjølv om ein har reservert seg mot adressert reklame i Reservasjonsregisteret har ein næringsdrivande likevel lov til å sende reklame dersom ein har eit kundeforhold til den næringsdrivande.  
 
Det er òg mogleg å reservere seg direkte hos han som sender ut slik reklame.

Foto av en vegg med mange postkasser.
Foto: Jac Alexandru/Unsplash

E-post og SMS

Ein næringsdrivande har ikkje lov til å sende deg reklame på e-post eller SMS utan at du på førehand har godteke å ta imot slik reklame. Er du under 15 år, er det foreldra dine som må godta at du skal ta imot reklame på e-post og SMS.

Dersom du allereie har kjøpt varer frå den næringsdrivande tidlegare, kan seljaren i enkelte tilfelle likevel sende deg reklame på SMS og e-post. Du skal likevel ha fått beskjed om at seljaren vil sende deg slik reklame, og du skal ha fått moglegheit til å seie nei til reklamen.  

 

Illustrasjonen viser en tekstmelding hvor det står "SLUTTSALG i butikk! Nå 50% på ALT! Gjelder kun i butikk! Kan ikke kombineres med andre tilbud."
Det er forbode å sende marknadsføring på e-post og SMS til forbrukarar utan samtykke